Info - UV(B) verlichting

Vorige Artikel 2 van 10 Volgende

 

UV(B) verlichting

Men weet ondertussen dat UV verlichting belangrijk is voor een goede ontwikkeling bij vele dieren waaronder reptielen. Over het gebruik ervan, de hoeveelheid en welke methodes en lampen te gebruiken zijn echter vele verschillende meningen en ervaringen. In dit stuk willen wij u informeren wat UV nu eigenlijk is, wat het doet, en waar rekening mee te houden bij het toepassen van.

Wat is UV licht?  UV licht is onderdeel van het lichtspectrum en voor het menselijk oog niet zichtbaar. Reptielen blijken deze straling tot zekere mate echter wel waar te kunnen nemen en dit is een belangrijke factor bij het uitzoeken van hun zonneplek. UVI (UV index) geeft de sterkte van het totale spectrum uitgezonden UV aan per vierkante centimeter. Een te hoge index kan schadelijk zijn. Dit is uiteraard ook afhankelijk van het dier en zijn natuurlijke afkomst. De gemeten UVI op een zonnige zomerdag in Nederland, Duitsland en Belgie is rond de 4 tot 6. In tropische zonnige gebieden als in Australie, Zuid Amerika en delen van Azie  kan de UVI wel 10-11 zijn. Het UV spectrum zelf word opgedeeld in 3 categorieën.

- UVA: Is onderdeel van natuurlijk zonlicht en bevorderd natuurlijk gedrag bij uw reptiel

Al word UVA door de mens niet waargenomen kunnen reptielen dit wel degelijk. Zij zien een aanzienlijk breder spectrum dan de mens waaronder UVA. UVA helpt hun bij het onderscheiden van contrasten, herkenning van voedsel en soortgenoten die ieder een ander weerkaatsingpatroon hebben. Het bieden van UVA bevorderd daarom activiteit, natuurlijk gedragingen, voortplanting maar ook voedselherkenning. Kort gezegd bevorderd dus bij zo goed als elk reptiel en amfibie UVA natuurlijk gedrag. Veel reptielen lampen bieden licht met een klein gehalte UVA. Full spectrum daglichtlampen en HID & HQL lampen zenden vaak het hoogste gehalte UVA uit.

- UVB: Is onderdeel van natuurlijk daglicht en is erg belangrijk voor de ontwikkeling van uw reptiel. Veel reptielen hebben UVB straling nodig om doormiddel van het Photo-biosynthese proces in de huid de pre-vitamine D3 aan te maken welke in het lichaam word omgezet in vitamine. Vitamine D3 is onder andere nodig voor de opname en verwerking van calcium. Het is algemeen bekend dat calcium noodzakelijk is voor een goede ontwikkeling van de botten en spieren. Echter is deze ook van toepassing in het proces van overbrengen van signalen tussen zenuwen en gebruik van spieren. Dieren met een tekort hieraan blijven achter in groei en kleur, ontwikkeling van de botten en kunnen gewrichtsproblemen en neurologische problemen ontwikkelen. Op termijn kan dit leiden tot afname van de mobiliteit en sterft het dier. Amfibieën tolereren blootstelling aan hoge UVB straling slecht. Voor deze dieren raden wij alleen het gebruik van full spectrum daglichtlampen met UVA aan en hoogstens een lage UVB output.

- UVC is schadelijk voor alle levensvormen en zal u ook niet vinden in de huidige techniek. Deze lampen worden voornamelijk gebruikt in filtratie systemen om schadelijke bacteriën en algen te doden.

 

Bij welke dieren toe te passen?  Voor de te bepalen hoeveelheid UVA&B die uw reptiel in kwestie nodig heeft is het van belang naar een aantal aspecten te kijken. Herkomst van de soort, in welke periode van de dag is dit dier actief, overdag of s’nachts. Wat is hun dieet en in welk biotoop houden zij zich op? Is het een zonaanbidder of een dier wat de schaduw prefereert? Gaat het bijvoorbeeld om een kameleon hoog in een boom of een skink die zich op de bodem van een dicht bebost woud bevind. Dit zijn allemaal factoren die bepalen hoe hoog de UVB behoefte is. Klimaatschema’s en veldverslagen helpen hier goed bij.

Dagactieve zonaanbiddende:  Deze groep reptielen zijn vaak erg afhankelijk van de zon en een relatief hoge UVB straling voor de vitamine D3 huishouding. Deze soorten moeten hier dus goed in voorzien worden door lampen te gebruiken met een hoge en geconcentreerde UVB straling.

Dagactieve dieren die hele prooien eten zoals vele slangen en grote Varanus soorten zijn vaak in staat om Vit. D3 (gedeeltelijk) via hun voedsel op te nemen. De noodzaak tot het bieden van UVB lijkt daarmee niet noodzakelijk. Echter zal het bieden hiervan ook het opname proces via de huid stimuleren waardoor de waardes optimaal zullen zijn en dit komt de gezondheid van uw dier zeker te goede. Zo zijn er goede resultaten behaald met slangen uit woestijn gebieden die zonder UVA+B niet voortplanten. Bied deze dieren geen Vit. D3 via supplementen.

Reptielen die een voornamelijk plantaardig dieet eten blijken vaak niet tot nauwelijks in staat om Vit. D3 via het maag-darmkanaal op te nemen en bouwen hiervoor op de UVB vanuit de zon. Dergelijke dieren zijn soorten als Iguana, Uromastyx, Sauromalus etc. en veel soorten landschildpadden. Bied deze dieren dus een relatief hoge UVB straling en voed in algemene zin niet bij met supplementen waar Vit. D3 aan toegevoegd is. Let op dat dit uiteraard niet opgaat voor alle herbivoren reptielen als bijvoorbeeld landschildpadden uit dicht beboste schaduwrijke biotopen.

Van nachtactieve dieren werd vaak gezegd dat deze geen behoefte aan UVB hebben. Uiteraard zonnen deze dieren niet zoals bijvoorbeeld een Pogona vitticeps maar van nature komen deze dieren soms wel in contact met zonnestraling en daarmee UVB. Denk bijvoorbeeld aan de Uroplatus soorten die zich overdag tegen een boomstam vestigen en de wel bekende wimpergekko (Correlophus ciliatus) die overdag vaak (inactief) gevonden word in een boom. Ook de nachtactieve luipaardgekko wilt in sommige seizoenen overdag zonnen en zo zijn er meer voorbeelden. De huid van deze reptielen laat UVB straling veel gemakkelijke penetreren als die van bijvoorbeeld een zon minnende Pogona of Sauromales. Dit betekend dus dat een nachtactief reptiel ook minder blootstelling aan de zon en zijn straling nodig heeft als een dag actieve soort om via het photo biosynthese proces dezelfde ‘waardes’ te bereiken. Dit zorgt ervoor dat waar een Pogona die van nature een sterke straling kan tolereren niet verbrand. Maar een Luipaardgekko in dezelfde zou kunnen verbranden. Daarom raden wij bij dergelijke soorten aan een lamp te bieden met een lagere en minder geconcentreerde UVB output.

Kijk dus goed naar het biotoop en de manier van leven van uw dier. Leeft het dier in de woestijn? Waar houd deze zich overdag op? Wat is het dieet? Van veel soorten is goed te vinden wat de UVB behoefte is. Klimaatschema’s van het natuurlijke habitat in combinatie met veldverslagen helpen hier goed bij. Bij twijfels vraag gerust bij een specialist of ervaringsdeskundige. Deze kunnen u goed op weg helpen

 

Welke lamp te gebruiken in welke situatie?  Als men heeft bepaald wat uw dier behoeftig is wilt men dit gaan toepassen. Hiervoor zijn tegenwoordig verschillende materialen op de markt.

UV(B) lampen komen er in vele verschillende maten, vormen en kwaliteiten. Een aantal merken en types lampen zijn momenteel erg populair vanwege hun hoge UVB afgifte maar zijn niet in alle situaties toe te passen. Voor dieren die hier niet op zijn aangepast  kan een te hoge UVI waarde schadelijk zijn. Echter voor soorten die een hoge UVB behoefte hebben is een te lage UVI nadelig voor het Bio-synthese proces. Zonaanbiddende dieren hebben een gemiddelde UVI waarde van 7.5/8 of hoger nodig.

Houd u veel UV behoeftige dieren ? Wij raden dan absoluut aan een UVB en UVI meter aan te schaffen. Hiermee kan u diverse configuraties controleren voor een optimaal UV aanbod aan uw dieren. Op de website www.uvguide.co.uk staan erg veel ervaringsverslagen van diverse lampen en opzetten.

Er zijn een aantal dingen waar men bij het plaatsen van deze lampen aan wilt denken.

  • Plaats een UVB lamp altijd vlak naast of boven de warmtebron. Warmte is namelijk onderdeel van het Photo-biosynthese proces. Let hier op bij de toepassing. Vaak ziet men standaard terraria waarbij men 2 fittingen heeft geplaatst. 1 aan de ene zijde, één aan de andere. De afstand die hierdoor tussen warmtebron en UVB bron ontstaat is zo groot dat een dier of warmte, of UVB mist. Voorkom dit. HID/metaalhalide lampen hebben het voordeel dat deze warmte als UVA/B straling combineren.
  • Houd er rekening mee dat het gehele lichaam van het dier bloot gesteld word tot de UV straling bij het zonnen. Voorkom dat een dier slechts op een klein maar erg geconcentreerd deel van het lichaam word bestraald. Dit kan leiden tot verbrandingen. U kan dit voorkomen door een lamp op een grotere afstand te plaatsen. Zodat de straling zich breder verspreid of meerdere (lagere wattage) lampen in een reeks te plaatsen.
  • Houd u altijd aan de voorschriften van de fabrikant. Tussen veel lampen en de dieren dient een minimale afstand van 30cm of hoger te zijn. Zorg dat het dier zich altijd kan afschermen van de UVB straling en bied net zoals bij een warmtebron het dier de mogelijkheid om zich te verplaatsen en zo de bestraling te reguleren. Veel lampen hebben een aanzienlijk sterkere output gedurende de eerste branduren. Beste dus om deze alvorens te gebruiken ‘in te branden’.

 

UBV Spaar & Compactlampen:  De wel bekende compact en spaarlampen die UV(B) afgeven hebben een relatief lage UVB afgifte en deze is bij de meeste op afstanden van 20 to 30cm te verwaarlozen. Dit komt omdat de lampen de lichtstraal niet bundelen maar evenwijdig verspreiden. Daarnaast verwarmen deze nauwelijks tot niet en voor de opname het Photo-biosynthetische proces is dit wel degelijk nodig. Zonder warmte is de UVB opname sterk verminderd. Deze lampen zijn dan ook alleen te gebruiken bij dieren met een relatief lage UVB behoefte of in kleine verblijven waar andere sterkere UVB lampen te hoge afgifte kunnen hebben door de geringe afstand of mogelijkheden voor het dier om zich af te wenden van de UVB straling. Vervang elke 3 tot 6 maanden de lamp omdat de afgifte van UVB sterk verminderd in deze vrij korte periode. Bestraal minimaal 8 uur per dag met deze lampen (wanneer het seizoen dat toestaat). Hang deze lampen bij voorkeur in een horizontale positie met daarachter zo mogelijk een reflector. Dus niet in de conventionele verticale positie die men bij warmtelampen etc. gebruikt.  Door de vorm van de spaarlampen is de meeste straling aan de zijkanten en deze word vrij evenwijdig verspreid. Hangt u deze lampen dus in de conventionele verticale positie dan gaat de al geringe UVB afgifte vaak verloren. Let op dat deze reflector de concentratie UV op een oppervlakte tot wel 6x kan versterken. Voor de ‘compact’ varianten helpt het vaak ook deze in een horizontale positie te hangen. Mocht hier geen mogelijkheid toe zijn dan helpen de verkrijgbare sterk reflecterende ‘Dome’s’ om de straling beter te bundelen en naar beneden te richten.

UVB TL-verlichting:  Kent hetzelfde ‘probleem’ als de bovenstaande UVB compact en spaarlampen. De UVB afgifte is vrij laag en niet geconcerteerd. Wat het voor gebruik bij reptielen met een hoge UVB behoefte vaak niet geschikt maakt. Ze zijn echter wel veiliger op relatief kleinere afstanden en bij dieren met een lagere UVB behoefte. Daarnaast zijn deze lampen ideaal voor het bieden van een vollediger spectrum licht. Denk hier bij aan de full spectrum daglichtlampen. Bij het gebruik van een reflector kan u de verlichting beter concentreren doordat minder licht verloren gaat in loze ruimte en zo de UVB opbrengst per vierkante cm verdubbelen. Wederom gebruik altijd een additionele warmtebron. TL verlichting geeft nauwelijks warmte af wat voor de aanmaak van pre-vitamin D3 wel nodig is. Deze lampen zijn erg geschikt voor schemer actieve dieren en reptielen die zich graag in de schaduw ophouden.

HQL (Kwikdamplampen): tot de komst van de HID waren dit de lampen met de hoogste UVB afgifte. Kwikdamplampen hebben een hoge UVB afgifte en geven deze ook langer af als de compact en tl lampen. Het ballast is bij deze lampen geïntegreerd waardoor een externe ESVA (Elektronisch voorschakel apparaat) niet nodig is. Door hun brede straal verspreiden ze hun licht over een groter oppervlakte als veel HID spotlampen. Hierdoor is de concentratie UV per vierkante centimeter (UVI) wel aanzienlijk lager ondanks dat deze zijn hoogtepunt bereikt in het middel van de lichtstraal. Ook de warmteafgifte is minder geconcentreerd. Daardoor is het met deze lampen lastiger de geconcentreerde hotspot aan te bieden voor echte zon / hitte aanbidders. Voor de soorten die een dergelijke hotspot nodig hebben zijn de HID lampen een betere optie. HQL (kwikdamplampen) zijn door hun formaat en sterkte alleen te gebruiken in grote verblijven van minimaal 120x60x60.

HID (High Intensity Discharge):  Zijn een van de meest populaire lampen binnen de hobby. Naast hun hogere en vooral geconcentreerde UVB afgifte combineren deze lampen warmte met UVB. Hierdoor kan een dier optimaal zonnen. Deze lampen zijn de absolute aanraders voor het gebruik bij alle zon aanbiddende hagedissen als Pogona, Uromastyx, Iguana, Cyclura etc. Het voordeel van HID lampen tegenover de kwikdamplampen (HQL) is dat deze bij een lager wattage een hogere UVB en warmteoutput hebben. Hierdoor kan u dus met minder ‘energie’ dezelfde waardes halen. Kwikdamplampen zijn daarnaast pas vanaf 80/100Watt te verkrijgen en door de geïntrigeerde belasten zijn deze zeer groot. HID lampen hebben een externe ESVA (Elektronisch voorschakel apparaat) nodig om te kunnen functioneren en zijn hierdoor aanzienlijk kleiner en ruimtebesparend. Ook zijn HID lampen te verkrijgen vanaf 35Watt. Hierdoor kan u ook in kleinere verblijven nog steeds optimale waardes bieden aan uw reptiel. Er zijn 2 types HID lampen. De ‘Spot’ lampen en de ‘Flood’ lampen. Flood lampen geven een (iets) bredere straal licht. Waar de spotlampen een smallere meer geconcentreerde straal licht afgeven. Ook hebben de Flood lampen een nog hogere UVB afgifte.

Door de hoge UVB afgifte van deze lampen zijn ze alleen geschikt voor zon minnende reptielen. Informeer u goed naar de UVB behoefte van uw terrariumdier. Bij een te hoge UVB afgifte kan uw dier verbranding oplopen. Bij een te laag bereik kan het zijn dat uw terrariumdier niet de benodigde UVB krijgt. Houd u goed aan de aangegeven (minimale) afstanden. Met deze afstanden word bedoeld de afstand gemeten van uw dier tot de lamp. Laat een lamp minimaal 2 uur inbranden buiten het bereik van de bewoner voor u deze in het verblijf in gebruik neemt. Vervang de lamp na 4000 branduren omdat na deze periode de UVB afgifte sterk verminderd.

Voor een optimale levensduur van de lamp en veiligheid is het belangrijk dat uw lamp recht naar beneden hangt en dus niet diagonaal geplaatst word. Door het gebruik van een ‘light bracket’ weet u zeker dat de lamp recht naar beneden hangt. Deze lampen worden zeer heet en kunststof fittingen zullen verkolen, smelten of verbranden. Plaats deze lampen daarom altijd in een armatuur met een keramieken fitting. Wij hebben diverse ‘domes’ in het assortiment die allemaal voorzien zijn van een keramieken fitting voor optimale veiligheid.

 

Nawoord:  Zoals gemeld zijn er ontzettend veel opties en meningen over welke het beste te gebruiken zijn. Kijk zoals bij veel aspecten naar de natuurlijke herkomst en gedragingen van uw dier. Uiteindelijk is er echter geen lamp die de zon optimaal nabootst. Probeer daarom als de mogelijkheid zich aanbied het dier in een buitenverblijf te plaatsen om de zonnestraling optimaal te benutten. Bied ook in dit geval altijd schaduwplekken. De zon kan verblijven ontzettend snel opwarmen ondanks relatief lage temperaturen.

 

Aanbieding

Exo-Terra Barrel cactus L € 11,95 € 8,95
© 2015 - 2020 Het Terrarium | sitemap | rss | webwinkel beginnen - powered by Mijnwebwinkel
Voor een correcte werking maakt deze website gebruik van cookies. Meer informatie Accepteren
Wat is een cookie? Een cookie is een klein tekstbestand dat bij je bezoek aan een website naar je computer wordt gestuurd. Zowel deze website als andere partijen kunnen cookies plaatsen. Waar worden cookies voor gebruikt? Deze website gebruikt cookies om het gebruiksgemak en de prestaties van de website te verbeteren. Met behulp van cookies zorgen we er onder andere voor dat je bij een bezoek aan onze site niet steeds dezelfde informatie ontvangt of moet invoeren. Cookies maken het surfen op de site dus een stuk prettiger. Er bestaan verschillende typen cookies. Deze website maakt gebruik van permanente cookies en sessie cookies. Permanente cookies: Hiermee kan de website speciaal op jouw voorkeuren worden ingesteld. Bijvoorbeeld om jouw toestemming tot het plaatsen van cookies te onthouden. Hierdoor hoef je niet steeds jouw voorkeuren te herhalen waardoor je tijd bespaart en gemakkelijker door de webwinkel navigeert. Permanente cookies kun je verwijderen via de instellingen van je browser. Sessie cookies: Met behulp van een sessie cookie kunnen we zien welke onderdelen van de website je met dit bezoek hebt bekeken. Wij kunnen de webwinkel daardoor zoveel mogelijk aanpassen op het surfgedrag van onze bezoekers. Deze cookies worden automatisch verwijderd zodra je jouw browser afsluit. Met welk specifiek doel plaatst deze website cookies? Deze website plaatst cookies om de volgende redenen: Winkelwagen (functionele cookie): Onthouden welke producten in je winkelmandje liggen. Zonder deze cookie kun je geen producten bestellen of in je winkelmandje plaatsen. Cookiekeuze (functionele cookie): Onthouden of je ons toestemming hebt gegeven tot het plaatsen van cookies. Google Analytics (tracking cookie): Meten hoe je de website gebruikt en hoe je ons hebt gevonden en hier met rapportages inzicht in proberen te verkrijgen. Google AdWords (tracking cookie): Meten we hoe je de website gebruikt en hoe je ons hebt gevonden. Deze kennis gebruiken we om onze AdWords campagnes te verbeteren. Facebook (Social Media cookie): Met deze cookie is het mogelijk om onze Facebook pagina te 'liken'. Deze button werkt door middel van code die van Facebook zelf afkomstig is. Twitter (Social Media cookie): Met deze cookie is het mogelijk om onze Twitter pagina te volgen. Deze button werkt door middel van code die van Twitter zelf afkomstig is. AddThis (Social Media cookie): Met deze cookie is het mogelijk om onze content te delen via Facebook, Twitter, Hyves en diverse andere social media websites. Affiliate marketing (marketing cookies): Deze cookies gebruiken wij om partnersites (affiliates, zoals Daisycon, TradeTracker en Cleafs) te belonen voor hun bijdrage aan de verkoop. Review sites (marketing cookies): Wij worden graag door klanten beoordeeld. Hiervoor gebruiken we een review site zoals The Feedback Company. Deze plaatst cookies voor een juiste werking. Hoe kan ik cookies beheren of verwijderen? Meestal kunnen cookies worden beheerd, bewerkt en verwijderd via je browser. Meer informatie over het in- en uitschakelen en het verwijderen van cookies kan je vinden in de instructies en/of met behulp van de Help-functie van jouw browser.