Phelsuma sp. / Madagascar daggekko - Basic Care

Vorige Artikel 6 van 13 Volgende
Specificatie Omschrijving
Klasse: Reptilia
Orde: Squamata
Onderorde: Lacertilia
Infraorde: Gekkota
Familie: Gekkonidae
Wetenschappelijke naam: Phelsuma
Nederlandse benaming: Madagascar Daggekkos
Engelse benaming: Madagascar Daygecko's
Voortplanting: ovipaar / eierleggend
Cites: B / II

 

Phelsuma sp.

Phelsuma soorten worden in het Nederlands ook wel Daggekkos genoemd. En deze naam verteld een hoop waarin zij zich van veel andere gekko’s onderscheiden. Dat is dat deze dagactief zijn waarbij de meeste Gekkoidae nachtactief zijn. Er zijn meer dan 50 soorten Phelsuma bekend waarvan een groot deel in gevangenschap verkrijgbaar is. Men heeft een hoop kennis opgedaan over deze soorten in gevangenschap en de meeste soorten worden dan ook veelvuldig succesvol gekweekt.

 

Uiterlijke kenmerken:  Uiteraard is er binnen de meer dan 50 soorten Phelsuma onderling verschil in formaat, kleur en andere kenmerken. In de basis herkent men een daggekko echter makkelijk door verschillende kenmerken. Bijna alle Phelsuma zijn in de basis groen van kleur, enkele uitzonderingen daar gelaten. De intensiteit van dit groen kan onderling verschillen. Niet alleen per soort maar ook individuen. Hun kleuren zijn onder invloed van algehele lichamelijke conditie, licht, UVB aanbod en ook temperatuur. Dit zorgt ervoor dat ze in de nacht als de temperaturen lager zijn minder opvallen als ze zich verschuilen tussen bladeren en op stammen, hun kleur is dan minder intens. Veel soorten hebben een bonte verzameling van rode, gele of zwarte vlekken of strepen op de rug, flanken en poten. Hun buik is bijna altijd wit of crème geel van kleur.

Ze hebben een typische bouw voor een gekko. Maximaal 60% van de lengte bestaat uit de staart. Het zijn kleine hagedisjes, de kleinste soort word slechts 7.5cm terwijl de grootste (Phelsuma madagascariensis) tot 25cm lang kan worden. Hun tenen hebben lamellae, deze lamellae stellen de gekko’s in staat om op ontzettend gladde oppervlaktes te klimmen zoals op gladde bamboe stammen en ook op glas. Hun staart heeft een brede basis en loopt af in een punt. De Phelsuma serraticauda onderscheid zich door het hebben van een afgeplatte brede staart die aan de zijkanten kleine inhammetjes heeft welke het duidelijkst is bij volwassen dieren. Zoals veel gekko’s gebruikt dit genus zijn tong om zijn ogen te reinigen.

 

Gedrag:  Het zijn dagactieve gekko’s die zich voornamelijk ophouden tegen bomen en in bamboe bossen. Tegen de avond zoeken ze een verschuilplek op tegen een gladde stam of tussen bladeren. Er zijn soorten die zich tegen de stam en relatief dicht bij de bodem ophouden en soorten die hoog in de boomkruinen leven, elk met een eigen microklimaat. Er zijn een aantal soorten die zich voornamelijk op de bodem ophouden of tussen rotsen welke zich kenmerken door een fenotype met meer bruin en aardetinten. Deze verlangen ook andere condities is het terrarium dan de meeste tropische soorten.

Ze houden van een dicht beplante omgeving met veel licht en warmte. De meeste soorten komen voor in vochtige gebieden. Er zijn enkele bodemsoorten als Afrikaanse soorten die uit een drogere omgeving komen en dus een lagere RV verlangen. Het is daarom altijd belangrijk om goed te checken waar de soort die u wilt huisvesten vandaan komt en in welke biotoop deze voorkomt. Klimaatschema’s en veld documentatie vertellen u alles wat nodig is.

Het zijn territoriale hagedissen die soortgenoten buiten het paarseizoen vaak niet dulden. Ook de vrouwtjes kunnen onderling erg onverdraagzaam zijn. Mannetjes zullen een andere man altijd proberen te verjagen en beetwonden ten gevolge hiervan zijn niet ongewoon. Ook dieren van een andere soort maar in hetzelfde genus worden ontweken of weg gejaagd.

 

Herkomst De meeste soorten van het genus Phelsuma komen voor op Madagaskar en omliggende eilanden. Ook komen er populaties van diverse soorten voor op de Seychellen, de Comoren en Mascarenen. Onderstaande een lijst van land en de soorten die erop voorkomen (bron: Wiki)

 

  • Oostelijk Afrika

In Afrika komen de soorten alleen voor in het zuidoostelijke deel.

  • Kenia (Phelsuma dubia),
  • Mozambique (alleen Ilha de Moçambique (Phelsuma dubia)),
  • Tanzania (Phelsuma parkeri, Phelsuma dubia) en in Zanzibar (Phelsuma dubia)
  • Madagaskar is een groot eiland ten oosten van zuidelijk Afrika.

Phelsuma abbotti, Phelsuma antanosy, Phelsuma barbouri, Phelsuma berghofi, Phelsuma borai, Phelsuma breviceps, Phelsuma dorsivittata, Phelsuma dubia, Phelsuma flavigularis, Phelsuma gouldi, Phelsuma grandis, Phelsuma guttata, Phelsuma hielscheri, Phelsuma hoeschi, Phelsuma kely, Phelsuma klemmeri, Phelsuma kochi, Phelsuma laticauda, Phelsuma lineata, Phelsuma madagascariensis, Phelsuma malamakibo, Phelsuma masohoala, Phelsuma modesta, Phelsuma mutabilis, Phelsuma parva, Phelsuma pronki, Phelsuma pusilla, Phelsuma quadriocellata, Phelsuma ravenala, Phelsuma roesleri, Phelsuma seippi, Phelsuma serraticauda, Phelsuma standingi, Phelsuma vanheygeni.

  • Eilanden rondom Madagaskar:

Fandrarazana (Phelsuma guttata), Nosy Komba (Phelsuma madagascariensis), Ste. Marie (Phelsuma guttata, Phelsuma pusilla), Mamoko (Phelsuma guttata), Nosy Be (Phelsuma abbotti, Phelsuma dubia, Phelsuma laticauda, Phelsuma madagascariensis, Phelsuma quadriocellata, Phelsuma seippi), Nosy Tanikely (Phelsuma abbotti), Nosy Sakatia (Phelsuma abbotti, Phelsuma madagascariensis).

  • De Comoren zijn een eilandengroep tussen het noorden van Madagaskar en oostelijk Afrika.

Anjouan (Phelsuma dubia, Phelsuma v-nigra), Grande Comore (Phelsuma v-nigra, Phelsuma comorensis, Phelsuma dubia), Mayotte (Phelsuma dubia, Phelsuma laticauda, Phelsuma nigristriata, Phelsuma pasteuri, Phelsuma robertmertensi, Phelsuma v-nigra), Mohéli (Phelsuma dubia, Phelsuma v-nigra), Nosy Mamoko (Phelsuma abbotti), Nosy Mitsio (Phelsuma abbotti, Phelsuma laticauda, Phelsuma madagascariensis, Phelsuma dubia)

  • De Seychellen zijn een eilandengroep ten noorden van Madagaskar.

Aldabra (Phelsuma abbotti), Assumption (Phelsuma abbotti), Astove (Phelsuma astriata), Curieuse (Phelsuma astriata, Phelsuma sundbergi), Denis (Phelsuma astriata), D'Arros (Phelsuma astriata), Frégate (Phelsuma astriata), Desroches (Phelsuma sundbergi), La Digue (Phelsuma astriata), Long Island (Phelsuma sundbergi), Mahé (Phelsuma astriata), Praslin (Phelsuma astriata, Phelsuma sundbergi), St. Joseph (Phelsuma astriata), Thérèse (Phelsuma astriata), eilandengroep de Amiranten (Phelsuma abbotti)

  • De Mascarenen zijn een eilandengroep ten noordoosten van het eiland Madagaskar.

Mauritius; (Phelsuma cepediana); (Agalega (Phelsuma borbonica), Bois Blanc (Phelsuma borbonica), Coin de Mire (Phelsuma ornata), Gunner's Quoin (Phelsuma ornata), Mauritius (eiland) (Phelsuma rosagularis, Phelsuma inexpectata), Pailles (Phelsuma guimbeaui), La Poresse (Phelsuma guimbeaui), Les Mares (Phelsuma guimbeaui), Reunion (Phelsuma borbonica, Phelsuma inexpectata), Rodrigues (Phelsuma cepediana, Phelsuma edwardnewtoni, Phelsuma gigas), Round Island (Phelsuma guentheri)

  • In India komt slechts een enkele soort voor en alleen op de eilanden tussen India en Thailand.

Andamanen en Nicobaren (Phelsuma andamanense).

 

Basis huisvesting:  Huisvest Phelsuma’s alleen per koppel of apart, de meeste soorten zijn erg territoriaal en meerdere dieren van hetzelfde geslacht samen huisvesten kan leiden tot stress, onderdrukking en gevechten. Ook verschillende soorten Phelsuma bij elkaar of combineren met vergelijkbare uitziende hagedissen als Anolissen is absoluut af te raden (niet te vergeten dat deze ook van een geheel ander continent komen). Dit geld ook voor jonge daggekko’s.

Voor een enkeling of koppel van soorten tot 10cm is een minimaal verblijf nodig van 45x45x60cm, soorten tot 15cm verlangen een terrarium van 60x45x60 of 60x45x90. De grotere soorten zoals de P. standingi en P. madagascariensis verlangen een verblijf van minimaal 60x45x90cm per koppel. Denk erom, dit zijn minimale maten, als u groter kan bieden zal dit door de dieren zeker op prijs gesteld worden. De maten die wij hier opnoemen zijn standaard maten van Exo-Terra. Een groot voordeel van deze terraria is hun volledig gazen bovenzijde, dit stelt u in staat de dieren makkelijk een zonneplek en UVB te bieden zonder risico dat de dieren de lampen kunnen aanraken. Ook worden deze terrarium standaard met een gladde achterwand geleverd. Dit ziet er mooi uit en word erg op prijs gesteld om op te klimmen door de Phelsuma.                           

Het substraat speelt een belangrijke rol in de opname van afval en onderhouden van de luchtvochtigheid. Ook al komen de meeste Phelsuma bijna nooit op de grond is deze dus wel degelijk van belang. Gebruik bij voorkeur een minimaal 7cm of dikkere laag cocopeat als substraat. Dit houd goed vocht vast en schimmelt nauwelijks tot niet door de hogere zuurgraad. Deze bodembedekker maakt het makkelijk om een hogere luchtvochtigheid te behouden als dat het een ideaal substraat is voor vele levende planten mocht u hier gebruik van willen maken wat zeker word aangeraden. Door het uitzetten van kleine beestjes als springstaartjes, tropische pissebedden, wormen en onschadelijke miljoenpoten blijft de bodem in beweging en worden afvalstoffen als schimmels en uitwerpselen verwerkt. Dit bioactieve substraat is erg onderhoudsvrij en het gebruik word steeds populairder. Mix bark, schors, mos en bladeren door de bodembedekker heen.

Phelsuma’s zitten graag op een glad oppervlakte, dit komt overeen met de gladde bladen, bomen en bamboestammen waar ze zich van nature ophouden en veilig voelen. Voor veel roofdieren is het namelijk lastig deze gladde plekken te bereiken. Voldoet de inrichting hier niet in dan gaan zij opzoek naar een alternatief, wat in het terrarium betekend dat de dieren het grootste deel van hun tijd spenderen op het glas. Niet alleen is dit een beperkt oppervlakte, ook betekend dit dat de dieren continue vertikaal zitten. Daarnaast poepen deze dieren waar ze zich bevinden, dus dan voornamelijk op uw ramen. Dit is makkelijk schoon te maken maar is niet prettig als u uw dieren wilt observeren en onnodig.

Bied daarom voldoende gladde bamboe en boomstammen van verschillende diktes. Plaats deze zowel horizontaal, vertikaal als diagonaal. Naast dat deze een goed klimoppervlakte bieden kunnen de holle stammen ook dienen als schuilplaats. Bied een horizontale stam onder de zonneplek en UVB lamp zodat de dieren makkelijk kunnen zonnen. Bij voorkeur een holle stam zodat ze zich ook uit het zicht kunnen opwarmen. Kleed het terrarium verder aan met planten. Deze kunnen zowel kunstmatig als levend zijn. Kunstmatige beplanting is onderhoudsvrij en makkelijk te reinigen, levende planten hebben als groot voordeel dat deze helpen de luchtvochtigheid hoger te houden en bieden veel extra gladde oppervlaktes en schuilplaatsen. Kies voor planten met grote bladen zoals de Sanseveria en als klimplant de grootbladige Scindapsus of Epipremnum sp.

Verlichting:  Daggekkos hebben een gemiddeld tot hoge UVB behoefte dus is het verstandig om een goede UVB lamp te gebruiken. Kies voor een UVB spaar of compactlamp met daarachter een reflector geplaatst naast een warmtespot. Het bieden van UVA daglichtverlichting stimuleert de activiteit. De Hotspot zelf mag 30 tot 35C meten, de gemiddelde dagtemperatuur 28C in het warme deel tot 25C in het koele gedeelte. Nachttemperaturen mogen niet onder de 20 graden Celsius dalen. Dus mogelijk is het nodig ook in de avond en nacht extra te verwarmen doormiddel van een nachtlamp of warmtemat tegen een van de zijdes. De gemiddelde luchtvochtigheid voor de meeste Phelsuma soorten is 70%-80% Verlicht in de zomer 13uur per dag en in de koele periode 10uur. Uiteraard kan dit verschillen per herkomstgebied dus wederom, verdiep u goed in de natuurlijke omstandigheden van de daggekko soort die u wilt gaan huisvesten. Zo zijn er soorten die een sterke nachtelijke afkoeling verlangen, een droge periode meemaken of juist een hoge luchtvochtigheid verlangen.

Phelsuma’s drinken nauwelijks tot niet uit een waterbak. Als veel boombewonende soorten zijn deze niet gewend om van de grond uit een poel met stilstaand water te drinken. Sproei daarom dagelijks tot eens per 2 dagen de planten en stammen. De gekko’s zullen van de achter gebleven druppels water drinken. Eventueel kan u een bakje water hoger in de takken hangen. Ververs dit water ook dagelijks. Het bieden van bewegend water met bijvoorbeeld een waterval of druppelsysteem stimuleert ook tot drinken. Doordat er beweging in het water zit nemen ze dit veel makkelijker waar.

 

Verplaatsen:  Phelsuma’s kunnen erg gewend raken aan hun verzorger. Ze zijn erg nieuwsgierig en komen eenmaal gewend makkelijk voeding uit of van de hand eten. Echter is dit absoluut geen soort om te hanteren. U dient zo veel mogelijk te voorkomen de dieren te moeten fixeren. De huid van Phelsuma’s is ontzettend zacht en beschadigd makkelijk wat littekens achter kan laten. Ook werpen ze hun staart snel af. Mocht u de dieren moeten verplaatsen is het beste deze te verplaatsen vanuit zijn schuilplaats of door het dier te vangen met bijvoorbeeld een leeg krekeldoosje.

 

Dieet:  Het dieet van deze diertjes is erg divers. Van nature bestaat deze vaak niet alleen uit allerlei kleine insecten maar ook nectar van diverse bloemen en zachte vruchten. Ze halen hier veel vitamines uit. Het is daarom van belang deze dieren een gevarieerd dieet te bieden. Voer 2 a’ 3 maal per week insecten. Er zijn diverse insecten die gretig worden gegeten. Uiteraard de wel bekende krekels maar ook kleine sprinkhanen en voer soms wasmotlarven en de motjes, pissebedden en bonenkevers of bladmuis en fruitvliegen voor jonge dieren. Krulvliegen lijken de grote favoriet te zijn als het gaat om insecten, ook bij de grote soorten waarvoor deze prooien relatief klein zijn. Bepoeder de voedselinsecten goed met een calciumpoeder zonder vit. D3

Voer ook 2 maal per week met zacht fruit. Banaan lijkt de favoriet te zijn maar varieer zo veel mogelijk met onder andere appel, mango, meloen en peer. Er zijn ook diverse samen gestelde papjes en poeders te verkrijgen, deze zitten vol vitamines en mineralen. Ook kan u soms babypapjes geven van gepureerd fruit zoals peer, mango en banaan. Let op dat hier geen extra stoffen aan zijn toegevoegd. Deze soort heeft een hoge calcium behoefte, zeker in het paarseizoen als de vrouwtjes veel eieren leggen.

 

Voortplanting:  Bij Phelsuma’s kan men met gemiddeld 6 maanden het geslacht bepalen. Ze zijn gemiddeld met 18 maanden geslachtsrijp. Het geslachtsonderscheid is vrij makkelijk te zien. Mannen hebben aan de binnenzijde van de achterpoten naast de cloaca duidelijk opgerichte schubben wat de femorale porien worden genoemd welke het duidelijks zichtbaar zijn bij geslachtsrijpe dieren maar deze kunnen al vanaf 6 maanden waar genomen worden. Vrouwen hebben deze nauwelijks tot niet. Bij mannen zijn achter de cloaca vaak ook duidelijk 2 verdikkingen naast elkaar te zien. Dit zijn de verdikkingen van de hemipenissen.

Afhankelijk van de herkomst is de voortplantingsperiode seizoensgebonden tot bijna het gehele jaar door. Een koppel blijft vaak bij elkaar in de buurt en paart geregeld. Het vrouwtje legt gemiddeld 25 dagen na de paring 1 tot 2 eieren. Deze worden vaak verstopt tussen bladoksels of verstopt in bamboe en andere kieren in bomen. De meeste soorten kleven hun eieren vast. Verdere ouderlijke zorg is bij daggekko’s niet bekend. Bij enkele soorten is het mogelijk de jongen in het terrarium van de ouders groot te laten worden zoals bij de Phelsuma standingi. Het blijft echter altijd oppassen. De eieren komen gemiddeld na 50 tot 70 dagen uit bij een temperatuur van 25C tot 28C en een RV van 70% tot 80%

In het terrarium leggen veel soorten het hele jaar door eieren. Door het minderen van de lichturen in de wintermaanden kan u een rust inlassen. Een vrouwtje kan meerdere malen per jaar 1 a 2 eieren leggen. Deze worden al dan niet geplakt of gelegd net zoals in de natuur in een kier, verstopt tussen planten of in een bamboe stam. Het is mogelijk de eieren in het terrarium uit te broeden. Vaak duurt de incubatie iets langer dan in een broedstoof maar jongen zijn vaak sterker en groter. Helaas is bij veel soorten er een grote kans dat de ouderdieren hun jonge dieren op eten. Dek daarom de eieren af of probeer deze te verwijderen of bijvoorbeeld met stam en al in een kleiner verblijf te plaatsen met dezelfde condities als die van de ouders en een gemiddeld hogere RV van 90%.

Jonge dieren kunnen hetzelfde gevoerd worden als de ouderdieren alleen fijner. Daarnaast bestaat een groter deel van het dieet uit dierlijk voedsel. Grote fruitvliegen en stofkrekels zijn erg geschikt voor jonge Phelsuma, voer veel en dagelijks. Het grootbrengen van de jongen brengt weinig problemen met zich mee. Houd er rekening mee dat ook jonge Phelsuma erg territoriaal kunnen zijn en u deze op een paar soorten na het beste apart kan groot brengen. Met gemiddeld 6 maanden is het geslacht te bepalen.

Bij de copulatie is het zoals bij veel hagedissen niet ongewoon dat de man de vrouw in haar nek of zijdes bijt. Dit kan voor schade en kleine wonden bij de vrouw zorgen. In algemene zin hoort dit erbij en kan bij een vitaal dier weinig kwaad. Een vrouw die echter constant bij de man zit kan mogelijk geen rust krijgen om te herstellen. Verwijder de man dan tijdelijk om de vrouw rust te gunnen.

© 2015 - 2022 Het Terrarium | sitemap | rss | webwinkel beginnen - powered by Mijnwebwinkel